گالاپاگوس :
گالاپاگوس و محیط اطراف آن، یکی از استانهای کشور اکوادور، یک پارک ملی و یک ذخیرهگاه بیولوژیک دریایی در اقیانوس آرام میباشد که 25 هزار انسان و گونههای گیاهی و جانوری منحصربفرد را در خود جا داده است. برخی از گونهها بویژه تورتواز و فنچها در جزایر مختلف گالاپاگوس توسط داروین مطالعه شدند. مشاهدات و اشیاء گردآوریشده او نقش مهمی در تدوین تئوری داروین در زمینه «انتخاب طبیعی» و انتشار کتاب «منشأ انواع» داشت. ورود گونههای جدید گیاهی و حیوانی، منابع زیستی اصلی جزیره را در معرض تهدید قرار دادهاند.
مجمعالجزایر گالاپاگوس جزایر آتشفشانی پراکنده در اطراف خط استوا در اقیانوس آرام و در 906 کیلومتری غرب اکوادور است. برخی جزایر آن درست روی خط استوا قرار دارند. جزیره «اسپانیولا» در جنوبیترین نقطه و جزیره «داروین» در شمالیترین نقطه آن است. دو جزیره مزبور 220 کیلومتر از هم فاصله دارند. مجموعه جزایر، 7880 کیلومتر مربع مساحت دارد و در منطقهای بالغ بر 45 هزار کیلومتر مربع از اقیانوس گسترده شدهاند. بزرگترین جزیره آن «ایزابلا» با 5827 کیلومتر مربع مساحت است که تقریباً سهچهارم کل گالاپاگوس را بخود اختصاص میدهد. بلندترین نقطه گالاپاگوس، قله «ولکان وولف» در جزیره ایزابلا با ارتفاع 1707 متر از سطح دریا است. مجمعالجزیره گالاپاگوس شامل 18 جزیره اصلی، سه جزیره کوچکتر و 107 جزیرک صخرهای است. این جزایر بمیزان 6,4 سانتیمتر در سال به سمت شرق و جنوب شرقی حرکت میکنند. همچنین جزایر در بالای «نقطه گرم» گالاپاگوس قرار دارد یعنی جایی که پوسته زمین از زیر و توسط «جسم شنلی» ( Mantle plume) ذوب میشود و تولید آتشفشان میکند. اولین جزایر تشکیل شده حداقل 8 میلیون سال پیش بوده که تا 90 میلیون سال پیش امتداد داشته است.
در حالی که جزیرههای قدیمی از این جسم شنلی دور و زیر دریا ناپدید شدند، جزیرههای جدیدی مثل ایزابلا و فرناندینا شکل گرفتند و هنوز هم در حال شکلگیری هستند. اخیراً در سال 2009 یک انفجار آتشفشانی رخ داد و طی آن مواد آتشفشانی جزیره آتشفشانی «فرناندینا» شروع به حرکت به سمت سواحل جزیره و نیز به مرکز دهانه آتشفشان کرد.
آب و هوا
با اینکه گالاپاگوس روی استوا قرار دارد ولی جریانهای دریایی «هامبولت» آبهای سرد را به جزیره میآورد و باعث میشود در اغلب ماههای سال بارانهای ملایم و مرکزی داشته باشد. آب و هوا بصورت دورهای تحت تأثیر حادثه «النینو» است که هر 3 تا 7 سال رخ میدهد و از خصوصیات آن گرمای آبهای سطحی اقیانوس آرام و بالا آمدن سطح آب، امواج بلندتر و تخلیه مواد مغذی دریا میباشد.
در طول فصل «گارُوا» (ژوئن تا نوامبر) دمای دریا 22 درجه است و بادهای سرد و ثابت از جنوب و جنوب شرقی میوزد و بارانهای مکرر در تمام شبانهروز میبارد و مه غلیظی جزیره را میپوشاند. در طول فصل گرم (دسامبر تا مه) متوسط دمای دریا و هوا به 25 درجه افزایش مییابد و باد متوقف میشود و بارانها گاهبگاهی و قوی میبارد و خورشید میدرخشد.
بموازات افزایش ارتفاع در جزایر بزرگ، آب و هوا نیز تغییر میکند. دما با افزایش ارتفاع کاهش مییابد در حالی که بارندگی بدلیل تراکم رطوبت ابرها روی شیب کوهها زیاد میشود. مقدار بارندگی بسته به ارتفاع و نیز شرایط جزیرهها و فصل سال تغییر میکند و در کل سال بین 500 تا 2700 میلیمتر است. همچنین بارندگی در سالهای مختلف متفاوت است.
در جزایر بزرگ، الگوی مناطق مرتفع و زمینهای پستتر و خشکتر بر گیاهان آن اثر میگذارد. در مناطق بالادست گیاهان سبز و پر آب هستند در حالی که مناطق کمارتفاع و پست آن خشک و نیمهخشک است و اغلب بوتههای خاردار و کاکتوس میروید و در جایجای آن صخرههای لخت آتشفشانی دیده میشود.
تاریخ
اولین دیدار انسان از این جزیره بطور کاملاً اتفاقی در سال 1535 رخ داد. کشیشی از اسپانیا به پرو سفر میکرد تا نزاع «فرانسیسکو پیزارو» و «دیگو دو آلماگرو» را پایان دهد. باد کاهش مییابد و کشتی کشیش بطور ناخواسته به یکی از جزایر گالاپاگوس میرسد. او وظیفهاش را انجام داده و به امپراطوری اسپانیا باز میگردد و از وضعیت جزایر و حیوانات آن توصیف کاملی میدهد. اولین کاپیتان انگلیسی در سال 1593 به این منطقه میرود ولی تا اوایل قرن نوزده جزیره بعنوان پناهگاه دزدان دریایی انگلیسی بکار میرود که تجار اسپانیایی حمل طلا و نقره از آمریکای جنوبی به اسپانیا را لخت میکردند.
در سال 1793 «جیمز کولنت» (James Colnett) فلور و فون گالاپاگوس را توضیح داد. او معتقد بود جزایر گالاپاگوس بعنوان پایگاهی برای شکارچیان نهنگ مشغول در اقیانوس آرام استفاده شود. شکارچیان نهنگ و تجار خز تعداد زیادی از تورتوازها را برای استخراج چربی آنها میکشتند. بعلاوه آنها تورتوازها را روی عرشه نگهداری میکردند و بعنوان منبع پروتئین تازه در جیره غذایی خود از آنها سود میبردند. تورتوازها بمدت چند ماه بدون آب و غذا دوام میآورند. شکار آنها دلیل اصلی کاهش تعداد و حتی ریشهکنی آنها در برخی مناطق بوده است.
اولین سکونت دائمی بشر در جزیره گالاپاگوس متعلق به «پاتریک واتکینز» ملوان ایرلندی است که از سال 1807 تا 1809 در جزیره «فلورینا» تنها زندگی میکرد و برای بقای خود به شکار حیوانات، کشت سبزی و تجارت با شکارچیان نهنگی میپرداخت که به جزیره میآمدند. او در نهایت یک کشتی دزدید و به گوایاکیل رفت. در 1818 کاپیتان «جرج واشنگتن گاردنر» گروهی از نهنگهای اسپرم را در چند هزار مایلی سواحل آمریکای جنوبی و در منطقه استوایی کشف کرد و دو سال بعد با 2 هزار بشکه پر از روغن نهنگ اسپرم باز گشت. خبرهای او توجه افراد بیشتری را به منطقه معطوف ساخت تا به شکار نهنگ بپردازند. گالاپاگوس در سال 1832 ضمیمه کشور اکوادور شد و بدنبال آن جمعیت انسانی در آن اسکان یافت.
گالاپاگوس و داروین. در سال 1835 کشتی «اچاماس بیگل» بفرماندهی کاپیتان «رابرت فیتزروا» در کنارههای گالاپاگوس لنگر انداخت. چارلز داروین در این کشتی بود. او علاقه به بررسی ژئولوژی و بیولوژی جزایر مختلف گالاپاگوس (چاتام، چارلز، آلبرماله و جیمز) داشت. داروین که در ابتدا نقش زمینشناس را بازی میکرد تحت تأثیر جاذبههای ناشی از دهانههای آتشفشانی متعدد آن قرار گرفت بهمین دلیل گالاپاگوس را بعدها بعنوان «سرزمین دهانههای آتشفشانها» نامید. مطالعات او در زمینه چند ساختار آتشفشانی طی همان 5 هفتهای که او در جزایر اقامت داشت منجر به کشفیات مهم زمینشناسی گردید. او متوجه شد که مرغهای مقلد در جزایر مختلف این سرزمین متفاوت هستند. او به فنچهای داروین اشاره میکند که ظاهراً با هم ارتباطی نداشتند. او و حاکم اکوادوری گالاپاگوس در مورد تفاوت تورتوازها سخن گفتند. وقتی نمونههای مختلف پرندگانی که داروین به انگلستان برده بود از نزدیک بررسی شد معلوم گردید که بسیاری از این پرندگان به ظاهر متفاوت، گونههای مختلف فنچ را تشکیل داده و همگی منحصر به این جزایر میباشند. این پدیده بعدها از علل اصلی توسعه «تئوری انتخاب طبیعی» برای توصیف تکامل جانداران شد که در کتاب «اصل انواع» داروین منعکس شده است.
در نیمه دوم قرن نوزدهم دو مرد باهدف بهرهبرداری از رنگ جلبک گالاپاگوس شروع به بهرهبرداری از آن کردند. بعد از مرگ یکی از آنها توسط کارگران، دیگری گروه بیشتری از کارگران را وارد کرد و زمینهای جزیره را برای کشت نیشکر آماده ساخت. او با اراده آهنین، کار کشت نیشکر را دنبال کرد که در سال 1904 به مرگ او منجر شد. کارهای کشاورزی و نیز کارهای علمی در زمینههای مختلف حشرهشناسی، پرندهشناسی، گیاهشناسی، جانورشناسی و خزندهشناسی در جزایر گالاپاگوس دنبال میشد. در دهه 1920 آمریکا سعی داشت گالاپاگوس را بعنوان منطقه استراتژیکی برای کنترل کانال پاناما خریداری کند.
در دهههای بعد گروهی از اروپاییان به جزیره آمدند. در جریان جنگ دوم جهانی آمریکاییها یک پایگاه دریایی و نیز یک ایستگاه رادار در جزیره ساختند. بعد از جنگ کمکهایی به دولت اکوادور شد. امروز یک پایگاه نیروی دریایی اکوادور در آن قرار دارد. در سال 1959 گالاپاگوس تبدیل به یک پارک ملی شد و در دهههای بعد توریسم به آن آغاز گردید و ورود جمعیت به آن محدود شد. فرصت توریسم، شیلات و کشاورزی، انبوهی از ماهیگیران و کشاورزان فقیر را از سرزمین اصلی آنها در اکوادور به آنجا کشانید. در دهه 1990 و 2000، بین مردم ساکن جزایر که به شکار تورتوازها میپرداختند و مقامات دولتی بخصوص مقامات اداره پارک ملی گالاپاگوس برخوردهایی رخ داد.
محافظت
اولین قوانین محافظت از گالاپاگوس در سالهای دهه 1930 شکل گرفت ولی تا اواخر دهه 1950 اقدام جدی برای کنترل آنچه بر سر فلور و فون طبیعی آن میآمد صورت نگرفت. در سال 1955 اتحادیه بینالمللی حفظ محیط از طریق یک مأموریت ویژه برای بررسی موضوع گالاپاگوس بر قرار کرد و دو سال بعد یونسکو با همکاری اکوادور گروه مطالعاتی دیگری برای مطالعه وضعیت حفاظتی و انتخاب بهترین محل برای ایستگاه تحقیقی را دنبال کردند.
در سال 1959 و مصادف با سالروز انتشار کتاب «اصل انواع» داروین، دولت اکوادور اعلام کرد که 97,5 درصد اراضی مجمعالجزایر تبدیل به پارک ملی شده و فقط زمینهایی منها شده بود که قبلاً جمعیتهایی در آن زندگی میکردند. «بنیاد چارلز داروین» در همان سال بنیادگذاری شد. مسئولیت اصلی این بنیاد با یک سازمان غیردولتی بینالمللی در بلژیک بود که قصد ادامه تحقیقات در مورد جزیره را داشت. در همان سال اول برخی برنامههای محافظتی مثل ریشهکنی گونههای وارداتی و محافظت از گونههای بومی توسط پرسنل ایستگاه تحقیقاتی اجرا شد. اکنون فعالیتهای مشابه با آن توسط خدمات پارک ملی گالاپاگوس و با استفاده از یافتهها و روششناسی تحقیقاتی بنیاد چارلز داروین ادامه مییابد. در سال 1986 حدود 70 هزار کیلومتر از اقیانوسهای اطراف گالاپاگوس با خدمات دریایی اختصاص یافت. در سال 1990 این مجمعالجزایر بعنوان پناهگاه نهنگها قلمداد شد. یونسکو جزایر گالاپاگوس را در سال 1978 بعنوان یک جایگاه میراث ملی جهانی قلمداد کرد و در سال 1985 بعنوان یکی از ذخیرهگاههای بیوسفر زمین تلقی کرد. بعدها در سال 2001 گالاپاگوس به عنوان ذخیرهگاه دریایی نیز شناخته شد. در ژولای 2010 کمیته میراث جهانی موافقت کرد که نام جزایر گالاپاگوس از لیست جایگاههای باارزش ولی در معرض خطر تهدیدهای زیستمحیطی و سوء استفاده خارج گردد.
گونههای حیوانی جزایر گالاپاگوس
«ایگوانا زمینی گالاپاگوس» «ایگوانا دریایی» یا تنها ایگوانایی که در دریا تغذیه میکند.
«تورتواز گالاپاگوس» که توسط اسپانیایی بنام گالاپاگو خوانده میشد و نام این جزایر از همین تورتواز گرفته شده است.
«لاکپشت سبز گالاپاگوس» که یکی از زیرگونههای لاکپشت سبز است.
«خیار دریایی»
«باکلان فاقد پرواز»
«فریگیت بزرگ» و «فریگیت باشکوه»
«بوبی پاآبی» که در جریان آیینهای معاشقه، پای آبی خود را به هم نشان میدهند و بالا و پایین میپرند.
«پنگوئن گالاپاگوس» که تنها پنگوئن حارهای است که در این جزایر وجود دارد.
«آلباتراس مواج» که تنها آلباتراس حارهای است.
«شاهین گالاپاگوس» که مهمترین جانور لاشهخوار جزیره و یک پلیس زیست محیطی است.
«مرغ مقلد گالاپاگوس» که در 4 زیرگونه بومی این منطقه میباشند و اولین گونهای است که داروین به آن اشاره میکند که از جزیرهای به جزیره دیگر تغییر میکند.
«تاناجر». سیزده گونه بومی تاناجر که آن را «فنچهای داروین» نیز میشناسند. از جمله آنها فنچ زمینی نوکتیز یا فنچ خونآشام با عادت مکیدن خون و فنچ دارکوبی را میتوان نام برد.
«شیردریایی گالاپاگوس» که خویشاوند نزدیک شیر دریایی کالیفرنیا ولی اندکی کوچکتر است.
تهدیدهای محیطی
گیاهان و حیوانات واردشده مثل بزها، گاوها و گربههای فرال که بطور ارادی یا غیرارادی به جزیره آورده شدهاند اکنون از منابع اصلی تهدید حیات وحش جزیره محسوب میشوند. این حیوانات به سرعت تولید مثل میکنند و دشمن طبیعی ندارند و لذا بعنوان گونه غریبه سکونتگاههای گونههای بومی را تنگ و تنگتر میکنند. حیوانات بومی که فاقد شکارچی طبیعی در جزایر هستند در برابر شکارچیان واردشده بدون دفاع میباشند.
برخی از مضرترین گیاهان واردشده شامل «گویایابا»، «آووکادو»، «کاسکاریلا»، «بالسا»، «تمشک تپهای»، انواع مرکبات و «علف فیلی» است. این گیاهان مناطق وسیعی در جزیره گالاپاگوس را فرا گرفته و گونههای بومی را در مناطق مرطوب جزایر از بین بردهاند. از طرفی این گونههای مضر تنها معدودی از گیاهان وارد شده میباشند. تا کنون بیش از 700 گونه واردشده به جزایر شناسایی شده در حالی که تعداد گونههای بومی بالغ بر 500 گونه میباشد. این تفاوت مشکل اصلی جزایر و گونههای طبیعی ساکن آن را ایجاد کرده است.
بیشتر گونهها توسط دزدان دریایی وارد شدهاند. دزدان دریایی انگلیس از گوشت بز استفاده میکردند و خود آنها این حیوان را به گالاپاگوس آورده و رها کردند. بعدها سگهایی برای حذف بزها آورده شد. گاه حیوانات واردشده از جزیرهای به جزیره دیگر انتقال مییافتند تا بهتر بتوان انسانها را به منطقه وارد کرده و ساکن نمود.
بز، خوک، سگ، موش، گربه، موش صحرایی، گوسفند، اسب، خر، گاو، مرغ خانگی، مورچه، سوسری و برخی انگلها در جزیره وجود دارند. سگ و گربه به پرندگان بیدفاع جزیره حمله میکنند و آشیانه آنها را از بین میبرند و یا تورتوازها و لاکپشتهای دریایی را مورد حمله قرار میدهند و انواع کوچک تورتواز و ایگوانا را میکشند. خوکها از این هم خطرناکتر هستند. آنها منطقه وسیعی را پوشانده و آشیانه تورتوزاها، لاکپشتها و ایگواناها را از بین میبرند و در ضمن غذای حیوان بومی را مصرف میکنند و آنها را گرسنه میگذارند. خوکها همچنین در جستجوی ریشهها و حشرات علفها را ریشهکن میکنند. در برخی مناطق گالاپاگوس خوکها باعث از بین رفتن ایگوانا زمینی شدهاند در حالی که در زمان داروین گونه غالب این مناطق بوده است.
موش صحرایی سیاه تورتوازهای کوچک گالاپاگوس را در زمانی که در آشیانه هستند در معرض حمله قرار میدهند و در برخی مناطق بیش از 50 سال است از تکثیر آنها جلوگیری کردهاند بطوری که فقط افراد بالغ آنها در این مناطق یافت میشوند. همچنین در جاهایی که این موش سیاه وجود دارد، موش بومی ناپدید شده است. گاو و خر تمام نباتات را میخورند و با گونههای بومی از نظر آب رقابت دارند. در سال 1959 یک بز نر و دو ماده به جزیره «پینتا» وارد شدند در حالی که در سال 1973 تعداد آنها به بالای 30 هزار رسیده بود. بز به دیگر جزایر نیز وارد شده است. اخیراً برنامه ریشهکنی بزها در جزیره «ایزابلا» منجر به از بین رفتن تمام آنها شده است. مرغ خانگی مدرن با رشد سریع توجه محافظتگرایان را جلب کرده است تا مبادا بیماریهای جدیدی را وارد جمعیت وحشی و بومی آن کند.
پناهگاه دریایی گالاپاگوس در نتیجه فعالیت صید ماهی در معرض تهدید قرار دارد. شکار کوسهها برای بالههای آنها و از بین بردن خیارهای دریایی نمونههای آن است که توسط مردم بومی، اهالی اکوادور و دیگران شکار میشوند. توسعه انسانی هم گونههای زمینی و هم دریایی را در معرض خطر قرار داده است. رشد توریسم و افزایش جمعیت محلی در جزایر با نرخ رشد بالا و نیز مهاجرتهای غیرقانونی حیات وحش مجمعالجزایر گالاپاگوس را تهدید میکند.
در حال حاضر مشکل رشد سریع، از جمله توریسم و انفجار جمعیت موجب تخریب بیشتر سکونتگاههای حیوانات میشود. شرکتهای مسافرتی، سازمانهای محافظتی و دیگر گروهها، انجمن بینالمللی عاملیت تورهای مسافرتی به گالاپاگوس را اداره میکنند که هدف آن حفاظت از جزایر گالاپاگوس برای نسلهای آینده میباشد.
در سال 2007 یونسکو جزایر گالاپاگوس را در لیست میراثهای جهانی در معرض خطر اعلام کرد زیرا گونههای مهاجر، توریسم بیمهابا و صید ماهی شدید در آن جریان داشت. در سال 2010 کمیته میراث جهانی تصمیم گرفت جزایر گالاپاگوس را از لیست خارج کند زیرا متوجه پیشرفتهای قابل توجهی شد که توسط دولت اکوادور برای رفع مشکل انجام شده بود. در سال 2008 پارک ملی گالاپاگوس اعلام کرد که 53 شیر دریایی (13 بچه و 25 جوان و 9 نر و 6 ماده) در ذخیرهگاه طبیعی جزایر گالاپاگوس در پینتا کشته شدهاند در حالی که سر آنها زیر خاک دفن شده بود. در سال 2001 شکارچیان قاچاق 35 شیر دریایی نر دیگر را از پا در آوردند.
جزایر گالاپاگوس یکی از کاندیداهای 7 پدیده طبیعی عجیب جهان میباشد که توسط بنیادی بهمین نام در نظر گرفته شده است. تنوع زیستی جزایر گالاپاگوس از طریق چند منبع مختلف در معرض تهدید است. جمعیت انسانی بصورت ناپایدار و به میزان 8 درصد در سال در حال رشد است. گونههای وارداتی موجب خسارت به محیط میشوند در سال 1996 یک طرح 5 میلیارد دلاری ریشه کنی آغاز شد که در آن بز، موش، آهو و خر وارداتی از بین برده شوند. النینو نیز اثرات نامطلوبی بر اکوسیستمهای دریایی دارد. در سال 2001 نفت یک تانک در اطراف جزیره نشت کرد ولی باد و جریانهای دریایی قبل از اینکه خسارتی به جزیره وارد شود، نفتها را دور ساختند. در سالهای 8-1997 النینو حیات وحش آبهای اطراف را بشدت در معرض خطر قرار داد. در این سالها آب دریا 5 درجه گرمتر از معمول شد. صخرههای مرجانی و بارناکلها در معرض آسیب قرار گرفتند، کوسه سرچکشی به اطراف پراکنده شدند و قسمت عمده پرندگان دریایی نتوانستند در این سال زاد و ولد کنند. بموازات افزایش جلبک قرمز و جایگزینی آنها بجای جلبک سبز که خوراک طبیعی ایگوانا دریایی بود، مرگ و میر آنها افزایش یافت. در النینو سال 3-1982 حدود 70 درصد ایگوانای دریایی از گرسنگی مردند.
جزایر اصلی
مجمعالجزایر گالاپاگوس دارای 18 جزیره اصلی (با حداقل یک کیلومتر مربع مساحت) است که در ادامه بر اساس حروف الفبا مرتب شدهاند:
جزیره بالترا. یا سیمور جنوبی جزیرهای مسطح در مرکز گالاپاگوس است که از طریق بالا آمدن ژئولوژیکی ایجاد شده است. این جزیره خشک است و نباتات آن شامل بوتههای نمکی، کاکتوس و درخت پالو سانتو است. تا سال 1986 فرودگاه این جزیره تنها فرودگاه گالاپاگوس بود. اکنون فرودگاه دیگری در سانکریستوبال ساخته شده است. هواپیماهای خصوصی که به گالاپاگوس فرود میآیند باید از روی بالترا پرواز کنند زیرا این فردگاه دارای تسهیلات مناسب برای پرواز شبانه است. در سالهای دهه 1940 تصمیم گرفته شد در قالب یک آزمایش 70 ایگوانا از این جزیره به جزیره سیمور شمالی ببرند. این انتقال از قضا بطور غیرمنتظره مفید بود زیرا ایگواناهای بالترا در نتیجه اشغال نظامی در جنگ دوم جهانی از بین رفتند. در طول سالهای دهه 1980 ایگوناها از سیمور شمالی به ایستگاه تحقیقاتی چارلز داروین برده شدند تا در یک پروژه زاد و ولد و افزایش جمعیت از آنها استفاده شود. در سالهای دهه 1990 ایگوانا زمینی به بالترا آورده شد. در سال 1997 تعداد 97 ایگوانا در بالترا شمارش شد که 13 تا در جزیره تخم گذاشته بودند.
جزیره بارتولمی. یک جزیره آتشفشانی در ساحل شرقی جزیره سانتیاگو و یکی از جوانترین جزایر میباشد. این جزیره و خلیج سولیوان نزدیک آن در جزیره سانتیاگو (جیمز) نامش را از دوست چارلز داروین (سر بارتولومیو جیمز سولیوان) گرفته که یکی از فرماندهان کشتی بیگل بود که داروین را از انگلستان به گالاپاگوس آورد. این جزیره یکی از معدود جزایر موطن پنگوئن گالاپاگوس است. این پنگوئن تنها گونه پنگوئن وحشی منطقه استوایی است. لاکپشت سبز نیز در این جزیره زندگی میکند.
جزیره داروین. با مساحت 1,1 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 168 متر است و در آن فکها، فریگیت، ایگوانا دریایی، کاکایی دمچلچله، شیر دریایی، نهنگ، لاکپشت دریایی و بوبی پاقرمز و بوبی نازکا دیده میشود.
جزیره اسپانیولا. با وسعت 60 کیلومتر و ارتفاع حداکثر 206 متر قدیمیترین با قدمت 3,5 میلیون سال است و در جزیره های بخش جنوبی است. بدلیل فاصله پرتی که دارد تعداد گونههای بومی بیشتری در خود جا داده است. این جزیره مارمولک لاوا، مرغ مقلد و تورتواز خاص خود را دارد. ایگوانا دریایی اسپانیولا در فصل تولید مثل تغییر رنگ قرمز مشخصی را نشان میدهد. این جزیره تنها جایی است که آلباتراس موجدار آشیان میسازد. کوشش شده برخی پرندگان آن با پرندگان جزیره جنووزا جفت شوند که تلاش موفقی نبوده است. صخرههای تند اسپانیولا گذرگاه کاملی برای این پرندگان است و از آنجا به سرزمین غذایابی خود در نزدیکی سرزمین اصلی اکوادور و پرو از مین بلند میشوند. ایگوانا دریایی، مارمولک لاوا اسپانیولی، مرغ مقلد کاکلدار، کاکایی دم چلچله، بوبی پاآبی، بوبی نازکا و مرغ حارهای نوکقرمز، شاهین گالاپاگوس و سه نوع فنچ داروین و آلباتراس مواج در آن زندگی میکنند.
جزیره فرناندینا. نام جزیره از پادشاه فردیناند دوم آراگون گرفته شده که سفر کریستوف کلمبوس را مورد حمایت قرار داد. این جزیره 642 کیلومتر مربع وسعت و حداکثر ارتفاع 1494 متر دارد و از جمله جزایر جوان و واقع در منطقه غربی است. در مه 2005 یک فرایند انفجاری شدید در جزیره رخ داد و خاکستر و ابری از بخار آب به ارتفاع 7 کیلومتر بالا رفت و مواد آتشفشانی از شیب کوهستانی آن راه افتاده و به سمت دریا میرفت. در یک باریکه از آن صدها ایگوانا دریایی جمع میشوند. باکلانهای فاقد پرواز در این جزیره ساکن هستند کما اینکه پنگوئن گالاپاگوس، پلیکانها، شیر دریایی گالاپاگوس و فک گالاپاگوس در آن دیده میشود. انواع جریانهای مواد آتشفشانی و جنگلهای حرا را میتوان در آن مشاهده کرد.
جزیره فلورینا. به افتخار اولین رئیس جمهور اکوادور، خوان خوزه فلورس نامگذاری شده است که در دوره او دولت اکوادور مالکیت این مجمعالجزایر را بدست آورد. مساحت این جزیره 173 کیلومتر مربع و حداکثر بلندی آن 640 متر است و یکی از جزایر با تاریخ سکونت انسانی جالب و یکی از اولین جزایر مسکونی است. فلامینگوا و لاکپشت سبز دریایی در این جزیره آشیان میسازند (دسامبر تا مه). پترل گالاپاگوس یک پرنده دریایی است که قسمت عمده عمر خود را دور از زمین بسر میبرد در این جزیره بسر میبرد. شکارچیان نهنگ قرن 19 یک بشکه چوبی را در منطقه خلیجی آن مستقر کردند که نقش اداره پست را بازی میکرد و نامهها را به اروپا و آمریکا میبرد.
جزیره جنووزا. نام آن از جنوا ایتالیا گرفته شده و مساحت 14 کیلومتر مربع و ارتفاع بلندترین ارتفاع 76 متر را دارد و بعنوان «جزیره پرندگان» معروف است و در خلیج داروین در این جزیره میتوان فریگیت و کاکایی دمچلچله (تنها گونه کاکایی شبزی دنیا) را دید. بوبی پاقرمز، چلچله نودی، کاکایی لاوا، مرغ حارهای، قمری، مرغ طوفان و فنچ داروین نیز دیده میشود. استپهای پرنس فیلیپ در این جزیره یکی از فلاتهای پرندهنگری است و میتوان در آن بوبی نازکا و بوبی پاآبی را مشاهده کرد.
جزیره ایزابلا. که به افتخار ملکه ایزابلا نامگذاری شده و مساحت 4640 کیلومتر مربع دارد و بزگرتین جزیره گالاپاگوس است. بلندترین نقطه آن ولکان ولف با ارتفاع 1707 متر میباشد. در این جیره پنگوئن گالاپاگوس، باکلان فاقدپرواز، ایگوانا دریایی، پلیکان و خرچنگ پاروشن زیاد است. در دامنه و دهانه آتشفشانهای ایزابلا، ایگوانا زمینی و تورتواز گالاپاگوس مشاهده میشود کما اینکه فنچ داروین، شاهین گالاپاگوس و قمری گالاپاگوس و انواع نباتات زمینهای پست در آن دیده میشود. سومین سکونتگاهها بزرگ انسانی در مجمعالجزایر گالاپاگوس در بخش جنوب شرقی این جزیره قرار دارد. استوا از روی این جزیره عبور میکند و تنها جای دنیا است که یک پنگوئن میتواند سکونتگاه طبیعی در نیمکره شمالی داشته باشد.
جزیره مارچنا. با وسعت 130 کیلومتر مربع و ارتفاع حداکثر 343 متر است و شاهین گالاپاگوس و شیر دریایی در این جزیره زندگی میکنند و محل زندگی مارمولک لاوا است که یک حیوان بومی این منطقه میباشد.
جزیره سیمور شمالی. با وسعت 1,9 کیلومتر مربع و ارتفاع حداکثر 28 متر است و جمعیت بزرگ بوبی پاآبی و کاکایی دمچلچله و نیز بزرگترین جمعیت فریگیت را در خود جا داده و درنتیجه یک بالاآمدگی زمینشناسی ایجاد شده است.
جیره پینزون. با وسعت 18 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 458 متر است.
جزیره پینتا. با وسعت 60 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 777 متر محل زندگی شیر دریایی، شاهین گالاپاگوس، تورتواز غولپیکر، ایگوانا دریایی و دلفین است. این جزیره محل زندگی آخرین بازمانده تورتوازها بنام «جرج تنها» است. این تورتواز از جزیره پینتا به ایستگاه تحقیقاتی چارلز داروین در سانتاکروز برده شد تا دانشمندان بنوعی او را وادار به تولید مثل کنند ولی در سال 2012 بدون موفقیت مرد.
جزیره رابیدا. با وسعت 4,9 کیلومتر مربع و ارتفاع حداکثر 367 متر که بدلیل بالا بودن مقدار آهن آن رنگ قرمزی دارد. اردک گونهسفید دمسوزنی در آبگیرهای شور نزدیک ساحل آن زندگی میکند در حالی که پلیکان و بوبی آشیانه میسازند. تا همین اخیر فلامینگو نیز در این آبگیرها حضور مییافت ولی از آن به بعد به جزایر دیگر میروند زیرا غذای کمی گیر آنها میآید. نه گونه فنچ در این جزیره حضور دارد.
جزیره سان کریستوبال. با وسعت 558 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 730 متر اولین جزیره مجمعالجزایر گالاپاگوس است که داروین از آن دیدن کرد. این جزیره فریگیت، شیر دریایی، تورتواز غولپیکر، بوبی پاآبی و پاقرمز، مرغ حارهای، ایگوانا دریایی، دلفین و کاکایی دمچلچله را در خود دارد. بزرگترین دریاچه آب شیرین مجمعالجزایر در ارتفاعات این جزیره قرار دارد و پایتخت استان گالاپاگوس در لبه جنوبی این جزیره است.
جزیره سانتاکروز. نام آن از صلیب مقدس در اسپانیا گرفته شده و مساحت 986 کیلومتر مربع و حداکثر بلندی 864 متر دارد و میزبان جمعیت قابل توجه انسانها بخصوص در شهر «پوئرتو آیورا» است و ایستگاه تحقیقاتی چارلز داروین و سرپرستی پارک ملی گالاپاگوس در آن است. این دو نهاد یک مرکز تولید مثل تورتوزار را اداره میکنند که در آن تورتوازهای جوان از تخم بیرون آمده و پرورش داده میشوند و برای معرفی به سکونتگاههای طبیعی آنها آماده میشوند. جمعیت تورتوازهای بزرگ در این جزیره وجود دارد. خور لاکپشت سیاه احاطهشده با درختان حرا و لاکپشتهای دریایی و سفرهماهی و کوسههای کوچک بعنوان منطقه جفتگیری مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین یک استخر مشهور فلامینگو در این قسمت قرار دارد و در امتداد آن میتوان ایگواناهای در حال تغذیه را دید. جزیره سانتافه. با وسعت 24 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 259 متر میزبان یک جنگل از «کاکتوس اپونتیا» است و سواحل صخرهای باران خورده آن بهشت کاکایی دمچلچله، مرغ حارهای نوکقرمز و پترل شرواتر است. در این جزیره انواع ایگوانا و مارمولک لاوا نیز دیده میشود.
جزیره سانتیاگو. با وسعت 585 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 907 متر است و ایگوانا دریایی، شیر دریایی، فک، لاکپشت زمینی و دریایی، فلامینگو، دلفین و کوسه در آن یافت میشود. خوک و بز که توسط انسان به جزیره آورده شد خسارات زیادی به گونههای بومی زده است ولی هر دو بترتیب در سالهای 2002 و 2005 ریشهکن شدند. فنچ داروین و شاهین گالاپاگوس نیز دیده میشود کما اینکه کلنی فکها را میتوان در آنجا دید.
جزیره ولف. با مساحت 1,3 کیلومتر مربع و ارتفاع حداکثر 253 متر محل زندگی فک، فریگیت، بوبی نازکا، بوبی پاقرمز، ایگوانا دریایی، کوسه، نهنگ، دلفین و کاکایی دمچلچله است. معروفترین حیوان آن فنچ وامپیر است که از خون پرندگان میخورد و تنها در این جزیره وجود دارد.
علاوه بر جزایر بزرگ بالا، جزایر کوچکتر دیگری در این مجمعالجزایر وجود دارد.
منبع :
ویکی پدیا
سید مهدی هاشمی اردستانی:كارشناس مهندسي محيط زيست و بازيافت