جلبک ها و نقش انها در زندگی انسان و محیط زیست

مقدمه

جلبکها ساده‌ترین موجودات واجد کلروفیل هستند، ثانیا در اطراف اندامها یا ساختارهای زایشی جلبکها یاخته‌های محافظ وجود ندارد، ثالثا جنین در جلبکها دیده نمی‌شود. در طبیعت جلبکها در محیطهای گوناگون یافت می‌شوند. آب محیطی است که بیشترین جلبکها را در خود جای داده است.

در سطح خاکهای مرطوب نیز تعداد بسیار زیادی جلبک یافت می‌شود. بخشهای هوایی درختان و همچنین سنگها و صخره‌ها محلهای دیگری هستند که جلبکها می‌توانند بر روی آنها رشد کنند. بعضی از جلبکها می‌توانند در محیطهای غیر معمولی ، مثل دریاچه‌های نمک ، چشمه‌های آب گرم و یخچالهای طبیعی و حتی در درون بدن و بافتهای موجودات زنده زیست کنند.

تقسيم بندي جلبك ها:

1-جلبك هاي پر سلولي (ماكرو آلگ ها)(SEAWEED):

- جلبك هاي قرمز(رودوفيت ها): مانند نوري(NORI) ،(IRISH MOSS) و دولس(DULCE)

 - جلبك هاي قهوه اي (فائوفيتها): نظير كلپ (KELP)، سارگاسومSARGASSUM(KOMBU)،(WAKAME)،(ARAME) و(HIJIKI)

 - جلبك هاي سبز (كلروفيت): نظير كاهوي دريايي(ULVA)

 - جلبك هاي طلايي

نكته: حجم توليد جهاني ماكرو آلگ ها حدود 5 ميليون تن است كه شامل 67 درصد آلگ هاي قرمز ، 30 درصد آلگ هاي قهوه اي و 3 درصد آلگ هاي سبز و ميكرو الگ ها است.

2- جلبك هاي تك سلولي(ميكرو آلگها):

- فيتوپلانكتونها و دياتوم ها.

- كلرلا(CHLORELLA)(كلرلا ولگاريس): يك نوع جلبك سبز است. از آنجايي كه ديواره سلولي آن از سلولز است از اينرو آن را بشكل پودر در مي آورند تا هضم آن آسان شود. بصورت مكمل غذايي عرضه ميشود، نظير (ALGOMED) در ايران.

 - اسپيرولينا (SPIRULINA): نوعي سيانوباكتري و يا جلبك سبز-آبي ميباشد. بصورت مكمل غذايي عرضه ميگردد.

 - (DUNALIELLA): بصورت مكمل غذايي عرضه ميگردد. غني از بتاكاروتن و حاوي 18 تا 22 نوع اسيد آمينه است.

نكته: عصاره ميكرو آلگ ها به اشكال كپسول، پودر و قرص قابل تهيه است.

3- سيانوباكتريها(CYANOBACTERIA): كه به جلبك هاي سبز-آبي نيز شهرت دارند، در واقع نوعي باكتري ميباشند كه قابليت فتوسنتز نيز دارند. برخي از آنها توليد سم كرده و در حيوانات و انسان ممكن است ايجاد مسموميت كنند.

اهمیت جلبک ها به عنوان تولید کننده در اکوسیستم های آبی

جلبکها موجودات فتواتوتروف هستند و تولید کنندگان اصلی مواد آلی در محیطهای آبی می باشند. در اکوسیستمهای آبی جلبکها و فیتو پلانکتونها بخش مهمی از زنجیره غذایی موجودات آبزی و ماهیها را تشکیل می دهند و لذا بخش عمده ای ا زتولیدات آبزیان مستقیماً‌ وابسته به وجود آنها است همچنین جلبکها به واسطه عمل فتوسنتز و متصاعد نمودن اکسیژن، محیط اطراف خود را اکسیژنه نموده و برای حیات آبزیان مساعد می نمایند جلبک هایی نظیر Chlorella نیز به هوادهی آب در گرفتن دی اکسید کربن کمک کرده که در نتیجه سبب ذخیره سازی اکسیژن و انجام پروسه فتوسنتز می گردد و این پدیده برای ماهیان بسیار با ارزش و سودمند خواهد بود

مصارف جلبك ها:

1-صنايع غذايي.

2-مكمل هاي غذايي.

3-تهيه كود.

4-منبع انرژي: به عنوان بيوديزل (بيوديزل سوختي تجديد پذير و تجزيه پذير است كه از روغن گياهي و يا چربي حيواني به دست مي آيد. اين سوخت را مي توان به راحتي با گازوييل مخلوط و در خودروهاي گازوييل سوز استفاده کرد)

5-تهيه هيدروژن: جلبك ها در غياب سولفور عوض رها سازي اكسيژن، هيدورژن توليد ميكنند.

6-مصارف دارويي.

7-مصارف بهداشتي، آرايشي.

8-كنترل آلودگي: زدودن دي اكسيد كربن هوا، جذب پسماند كودها از رواناب هاي مزارع، تصفيه فاضلا بها.

9-به عنوان علوفه.

10-جايگزيني رنگدانه هاي شيميايي با رنگدانه هاي جلبك.

11-استخراج روغن از جلبك ها كه مصارف صنعتي فراوان دارد.

12-استتخراج آگار، آلژينات و كاراژينان.